Facebook

‘Je leert ermee omgaan’, zegt Ilya nuchter. Volgens hem leeft iedereen in angst voor een aanslag, ‘En er is ook het gevoel van: ach, het leven gaat door’. Hij vertelt dat er deze week nog een schietpartij was hier niet ver vandaan tussen de politie en extremisten. ‘Dit zijn niet mijn islamitische buren of de gewone man op straat. De terroristen komen uit de bergen’. Ik ben zojuist Nalchik binnengefietst, de hoofdstad van Kabardië-Balkarië, een kleine autonome republiek in de Russische Kaukasus waar ik Ilya tref, een jonge Rus die klaar is voor vertrek.

Ilya woont met zijn moeder en zijn zusje in een van de torenflats ten zuiden van het centrum van Nalchik. De jonge designer spreekt goed Engels, is opgeleid in Moskou en gaat nu studeren in Italië. ‘Natuurlijk wil ik weg. Mijn moeder wil weg, en veel andere Russen willen ook weg’, zegt Ilya als ik doorvraag naar het geweld zo dichtbij huis. We wandelen door het centrum, en ik kan me haast niet voorstellen dat deze kalmte verstoord zou worden door geweld. De stad ziet er zorgeloos uit op deze hete zomerdag. Meisjes lopen zonder hoofddoekje op straat, soms zelfs in minirokje, ouderen bevolken de schaduwplekjes in het park en een ongeduldige trucker toetert druk naar zijn voorgangers. Alles is perfect  en normaal in Nalchik. Tot de knal komt.

Later die middag ontmoeten we Timur, een echte Balkaar, op een terrasje vlakbij. Hij is een ware Kaukasische gastheer en begint een dermate lang verhaal tegen de serveerster dat ik me lichtelijk zorgen begin te maken. Niet veel later staat ons tafeltje bomvol met klassieke gerechten als chebureki, hichini, shashlik, Kabardische gerookte kaas en een andere soort kaas die ik Balkaarse mozzarella doop. Om deze enorme porties weg te spoelen staat er lekker ongefilterd bier en de yoghurtdrank airan op tafel. Het is teveel. Echt veel teveel. Ik ben een goede eter en kan heel wat wegwerken, maar de porties die Timur me blijft voorzetten kan ik werkelijk nergens wegstouwen. Met moeite wordt mijn terugtrekking geaccepteerd en gaan we weer op weg. In Timurs Lada rijden we over een weg met scherpe bochten en kuilen. Ik heb het zwaar. Terwijl ik naar adem zit te happen op de achterbank, knalt er ineens op vol volume een Balkaarse symfonie los vanaf de hoedenplank. Het is tijd voor muziek. Snelle accordeonmuziek met traditioneel slagwerk en opzwepende vocalen doen me denken aan de oosteuropese balkanbeats met een goede scheut arabische saus. Ik noem deze enerverende mix balkarbeats, word wakker uit mijn ongemakkelijke after-dinner-dip en krijg een phadsych in mijn handen gedrukt, een traditioneel stuk slagwerk waar ik enthousiast op meeklapper op de vrolijke muziek.

Timur en Ilya zijn het met elkaar eens dat de bergbewoners wat gevoeliger zijn voor radicale invloeden omdat ze in een wat kleine, besloten wereld leven. ‘Nalchik is als elke Russische stad, maar ga dertig kilometer de bergen in en je merkt een enorm verschil’. 2005 was het begin van de onrust. Mogelijk door een overgeslagen vonk vanuit Tsjetsjenië, mogelijk vanwege nieuwe prekers of door bergbewoners die in de stad werk kwamen zoeken. Ineens was het veilige Kabardië-Balkarie, dat altijd goede banden had met de Russen, podium voor aanslagen en geweld. Timur is trots op zijn land en zegt boos dat de aanslagplegers buiten de islam leven en geen echte Balkaren of Kabardiërs zijn. ‘Islam is een godsdienst van vrede. Zo heb ik het geleerd en zo leer ik het straks aan mijn kinderen.’

Die middag ontdek ik dat Kabardië-Balkarie een landje is waar je alles kunt tegenkomen. Van jonge meisjes in minirokje tot bebaarde gelovigen, van matig gelovige stadsjongeren tot oudere traditionele dorpsbewoners die er hun eigen milde post-sovjet vorm van de islam op nahouden. Het lijkt alsof het met landje alle kanten op kan. Qua toerisme is het potentieel enorm. De ruige bergen zijn in de Kaukasus onovertroffen en de Elbroes is de hoogste berg van Europa. Je vindt er schaarsbevolkte reservaten met traditionele dorpjes waar reizigers vrijwel zeker kennis kunnen maken met de authentieke Kaukasische gastvrijheid en de warmte van traditionele families. Ondertussen zijn in diezelfde bergen radicale cellen actief die de lokale bevolking ophitsen tegen de moderne leefwijze in Rusland en het verstedelijkte gebied van Nalchik onder het motto: Allah is boven ons en Rusland is onder ons. Over de motieven van de aanslagplegers lijkt iedereen een andere mening te hebben. Sommigen leggen een verband met criminelen uit Tsjetsjenië, die bulken van het geld dat uit Moskou gekomen zou zijn om ze in toom te houden, anderen denken aan invloeden uit de internationale drugshandel en weer anderen claimen dat de radicale imams in de berggebieden door Al Qaida  zijn gestuurd om deze regio te destabiliseren. Hoe je het ook wendt of keert, gevaar is een wezenlijk onderdeel geworden van het dagelijks leven van Timur en Ilya. Ik ben gastvrij ontvangen zoals de bergtradities in de Kaukasus dat gebieden. Tijdens een uitgebreide toast, heffen we het glas en spreken we de hoop uit dat deze tradities het gaan winnen van haat en geweld. 

Social links powered by Ecreative Internet Marketing